BEWintersport is ook beschikbaar op wintersport.be
sluiten

Off piste: alleen met juiste materiaal

Off piste: alleen met juiste materiaal
Rogier op 4 januari 2013 · 29 reacties

Lawinegevaar, zo'n bord staat er niet voor niets

Ik kocht mijn eerste piep, schep en sonde ruim 10 jaar geleden. Ik wist hoe ik de piep moest bedienen, hoe je moest “scheppen” en dat je met de sonde kunt “prikken”. Vervolgens deed ik via de skischool, waar ik werkte, mijn eerste training in het gebruik van deze levensreddende materialen. Enkele maanden later werd ik ingezet bij een eerste lawinezoekactie. De adrenaline en zenuwen gierden door mijn lijf. De helikopters met de lawinehonden werden ingevlogen, we schakelde onze pieps op “zoeken” en zochten de lawinekegel af. Na enige tijd vormden we een sondeerketting om de lawinekegel af te sonderen. Menigmaal moest ik mijn ervaren buurman vragen of de bodem terugveerde of dat het hier mogelijk om een lichaam ging. Twee uur later bij het invallen van de nacht, waren we koud, moegestreden en keerden we allen terug naar huis. Niemand gevonden.

Trainen, trainen en nog eens trainen
Afgelopen week waren wij weer bij de “Tiroler Bergrettung” voor een opfriscursus. Eén dag lang trainen, trainen en nog eens trainen. De focus van deze dag was het zoeken met de pieps, het gebruik van de sonde, het uitgraven van diegene die bedolven is en wat neem je mee als je off-piste onderweg bent. Direct na de middagpauze werden de “lawinehundeführers” onrustig omdat in Serfaus en Sellrain 2 lawines waren afgegaan. Zij waren in opperste paraatheid. Dit geeft maar aan hoe belangrijk het is en dat het iedere dag kan gebeuren. Opvallend tijdens deze dag was dat de gemiddelde leeftijd tussen de dertig en veertig jaar was. Maar we zien steeds meer jonge freeriders buiten de pistes. Ik hoop dat deze laatste groep dit bericht ook leest.

Helder
Laat ik even helder stellen, dat dit blog op geen enkele wijze een training met je materiaal overbodig maakt. Het is onmogelijk om in een blog “alles” te vermelden. Ik wil eenieder alleen bewust maken, dat het skiën buiten de pistes gevaren met zich meebrengt en dat je hierop voorbereid moet zijn. In vele gevallen zul je op jezelf zijn aangewezen. In alles wat ik hier beschrijf, ga ik er vanuit dat alle kameraden beschikken over een piep, een schep en een sonde. Is dit niet het geval dan is de kans klein dat je tijdig gevonden wordt als je bedolven wordt onder een lawine.

Lawinekegel Hochfügen in het voorjaar van 2012

Thuis voorbereiden
De voorbereiding start thuis. Je wint o.a. informatie in over de weersvoorspellingen, sneeuwcondities en lawineberichten. In Oostenrijk vind je lawineberichten op Lawine.at, in Frankrijk op Meteo France Montagne, en in Zwitserland op slf.ch.

Wat mag niet ontbreken in je rugzak
Allereerst mag de piep nooit in de rugzak zitten, maar draag je deze onder je kleding. Als je 's ochtends van huis weggaat zet je de piep op “zenden” en je schakelt hem pas weer uit als de ski's veilig zijn opgeborgen. Verder hoort er standaard in je rugzak een sonde en een schep. Vele kiezen voor een plastic schep, omdat deze licht is. Maar als je bij een lawinekegel ijsbrokken moet wegscheppen, dan is een aluminium schep een must. Zoals de bergredders zelf zeggen:”een plastic schep is ideaal bij het uitgraven van je auto, omdat deze de auto niet beschadigd”. Daarnaast is het van belang dat je altijd een EHBO-set, aluminiumdeken en bivakzak bij je hebt. Met de aluminiumdeken en bivakzak kun je voorkomen dat het slachtoffer snel onderkoeld raakt.

Kameradenredding
Uit statistieken is gebleken dat slachtoffers in een lawine, welke binnen 15 minuten geborgen worden een overlevingskans van 90% hebben. Na deze 15 minuten loopt de overlevingskans zeer snel terug. Dit betekent dat bij een lawine de kameradenredding het belangrijkste is. Voordat de eerste bergredders aanwezig zijn, zijn vaak al 20 minuten verstreken. Op het moment dat de lawine afgaat, onthoudt het punt waar jij je kameraad voor het laatst hebt gezien. Is de lawine tot stilstand gekomen, controleer dan eerst de lawinekegel visueel. Het is helaas te vaak voorgekomen dat men direct begint met het zoeken met de pieps en een half uur later ziet men ergens een hand uit de sneeuw steken. Tijdens deze controle alarmeer je de bergredding. Vervolgens wordt de piep van “zenden” op “zoeken” omgeschakeld. Oefen dit voor je vakantie regelmatig thuis. Laat een piep in het bos of op het strand verstoppen en je kunt oefenen.

Sonderen en scheppen
Uit eigen ervaring weet ik dat het in het begin moeilijk is om vast te stellen of je de bodem of een voorwerp raakt. Oefen thuis eens hoe het voelt als je op een steen, ski en rugzak sondeert. Als jij je kameraad hebt gevonden, begin dan direct met uitgraven. Hierbij is belangrijk dat je van onderaf begint met graven. Graven is tijdrovend. Zorg ook dat je uitgraven getraind hebt. Ook hiervoor geldt dat training onder leiding van een professional verstandig is voordat je alleen buiten de piste op stap gaat.

Sonderen

Uitgraven van het slachtoffer

Alarmering bergredding
Als jij een lawine lostrapt, meld dit dan te allen tijde bij de bergredding. Ookal weet je zeker dat er niemand bij betrokken of bedolven is, maar het kan gebeuren dat derden de bergredding ook informeren en dit niet zeker weten. Het gevolg is dat een onnodige reddingsactie wordt opgezet. Voor Oostenrijk is het noodnummer voor de bergredding 140, maar ook het Europese noodnummer 112 werkt ook.

Samenvattend
Nogmaals het is onmogelijk om alles te beschrijven. Dit blog is vooral bedoeld om te laten zien hoeveel er komt kijken bij off-piste skiën met betrekking tot lawinegevaar. Het is in mijn ogen een “must” om het gebruik van al het lawine-materiaal professioneel te oefenen en vervolgens te herhalen. Als je off-piste gaat bereid je dan goed voor en doe dit bewust. Weet wat, waar en wanneer je dit doet. Durf “nee” te zeggen, je bent geen angsthaas.

Wanneer jij graag off-piste onderweg bent, besteed dan veel tijd met het aanleren van de vaardigheden hoe je moet handelen in geval van de betrokkenheid bij een lawine. Verschillende skischolen en gidsenbureaus in Oostenrijk bieden deze cursussen aan, voor iedereen die in Nederland aan de slag wil kan een cursus boeken bij snow-safety-center

Op de hoogte blijven van de laatste artikelen? Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief!


Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.

Reacties

  • Gast271
    Gast271 4 januari 2013 · 09:22
    mooi verhaal over een héél belangrijk onderwerp! zie helaas nog heel veel, vooral jonge mensen, die dit verhaal niet serieus nemen, het overkomt hun toch niet?!.......maar net als met de helm uiteindelijk moet het doordringen dat dit géén overbodige luxe is maar bittere noodzaak en dat daarmee de wintersport een superfijne activiteit kan blijven met minder slachtoffers!
  • M 4 januari 2013 · 09:45
    Goed stuk!

    En goed om te vermelden is dat off-piste al off-piste is net naast de stokken die de piste markeren.
    Een lawine kan ook daar al getriggerd worden.

    En "Nee" zeggen is inderdaad super belangrijk. Laat je niet gek maken door je onervaren vriendjes.
    Ga een keer met een gids wat treeruns doen, wedden dat je verslaafd raakt!
  • jos 4 januari 2013 · 09:47
    Ik vind het een duidelijk en erg interessant verhaal. Is het nou zo dat dit eigenlijk alleen is voorals je je echt buiten en ver van de pistes begeeft? of gaat dit verhaal al op als je tussen de pistes of naast de pistes naar beneden gaat?
    Member of global cooling initiative
  • Alex 4 januari 2013 · 09:47
    Wat ook nog het vermelden waard is is dat je als freerider de risico's moet accepteren. Als je dit niet doet dan moet je gewoon op de piste blijven.
  • laurenskoster 4 januari 2013 · 09:49
    Zie dit lange, ijzingwekkende verhaal over een lawine waarbij meerdere zeer ervaren skiers omkwamen. Overigens heel erg mooi gepresenteerd:

    http://www.nytimes.com/projects/2012/snow-fall/#/?part=tunnel-creek...
  • Alex 4 januari 2013 · 09:50
    Ik vind het een duidelijk en erg interessant verhaal. Is het nou zo dat dit eigenlijk alleen is voorals je je echt buiten en ver van de pistes begeeft? of gaat dit verhaal al op als je tussen de pistes of naast de pistes naar beneden gaat?
    Zoals 'M' al aangaf is buiten de stokken / markeringen van de piste al offpiste.
  • Gast183
    Gast183 4 januari 2013 · 10:07
    Wat als je tussen pistes off piste gaat?
  • Joris 4 januari 2013 · 10:42
    Off-piste is alles buiten de officiële pistes, dus ook tussen pistes (wat overigens een erg breed begrip is)
  • Alex 4 januari 2013 · 11:11
    [oneerbiedigmodus=on]Of mensen lezen niet goed of ze willen het gewoon niet begrijpen[oneerbiedigmodus=off] Check onderstaande foto. Is dit duidelijk genoeg?

  • Mattz 4 januari 2013 · 12:17
    Hoe werkt zo'n pieps precies?
    Go with the snow!
  • Gast590
    Gast590 4 januari 2013 · 12:26
    Wat gidsen ook vaak adviseren:
    Zet het telefoonnummer van de lokale pistedienst in je telefoon. Zij kunnen vaak ook snel ter plaatse zijn om te helpen.
  • Alex 4 januari 2013 · 12:43
    Hoe werkt zo'n pieps precies?

    http://lawinepieper.nl/
  • Gast089
    Gast089 4 januari 2013 · 13:15
    Ben net terug uit Zermatt en heb daar zelfs op de dalafdaling meegemaakt dat een lawine de piste op kwam, niet groot, maar zult daar net staan, een vrachtwagenlading was het wel, later afgezet door de pistendienst, de piste was met circa 30% versmald, van 20 naar circa 12-13 meter. Die dag was het lawinenstufe 4, pas bij lawinestufe 3 is het verantwoord met de juiste training en equipment off-piste te gaan, waarbij, zoals velen vóór mij al stellen: voorkomen is beter dan genezen. We dragen allemaal een pieper, pieps Vector met GPS, net alles nieuw ingekocht en zeg altijd: "Ik heb er het meeste plezier van als ik het nooit nodig heb!", de schep is altijd mooi meegenomen voor het bouwen van een off-piste kickertje en de sonde weegt niet te veel.

    4 jaar geleden in het Schnalstal ook een boarder een lawine zien lostrappen die de piste ruim 15 meter opging (was daar circa 10m breed), maar toch meteen de piste afgezet en de reddsers aan het werk, daar kan immers iemand onschuldig hebben staan wachten (was ook de rechterkant van de piste) .

    In Zermatt hebben ze een oefengebied (bij Schwarzsee) waar piepers in de sneeuw verborgen zijn en je kunt oefenen, heel nuttig met onze hagelnieuwe piepers, de GPS functie is geweldig, je ziet precies waar je moet zoeken en waar je al bent geweest, Nee ik heb de piepers niet gratis gekregen omdat ik dit stukje schrijf!

    Is het niet een idee dat via wintersporters.nl een "pieperoefenwerkgroep" komt, die regionaal oefeningen organiseert, zodat iedereen zijn pieper-skills kan verbeteren.

    Snowsafety doet dit voor zover ik weet ééns per jaar op het strand, dan ook als wedstrijd, maar regionaal zou het ook wel kunnen, of mogelijk wordt het al gedaan?

    Wie weet er meer van?
  • Gast339
    Gast339 4 januari 2013 · 13:16
    Zijn er statistieken over lawine gewonden/doden in relatie met hun niveau van reddings- en berg kennis?

    Als ik verhalen lees over lawine tragedies valt het me op dat het juist vaak gaat om (zeer) ervaren mensen met goede uitrusting en reddingstraining. Lijkt me ook niet onlogisch omdat zij degenen zijn die de moeilijkste lijnen opzoeken, en misschien als eerste een (gecalculeerd) risico durven te nemen geholpen door hun opgedane kennis. Gevaar van gecalculeerde risico's is dat ze vaak klein/minimaal zijn, maar als veel mensen kleine risico's nemen ga je zien dat het toch geregeld mis gaat. Volgens mij is dat niet te voorkomen in de huidige free-ski trend.

    Mijn punt is dat een gezonde angst voor het onzekere/onbekende uiteindelijk de beste bescherming biedt, en laat beginnende skieers die nu het meeste hebben! Als je na afweging dan toch hebt besloten om buiten de pistes te gaan, moet je accepteren dat er risico's zijn die je nooit kunt elimineren. Ik denk zelf dat de de risico's die je niet kunt elimineren uiteindelijk een stuk groter zijn dan de risico's die je wel kunt elimineren (bijvoorbeeld met reddingstraining).

    Hoewel beepers, scheppen, prikkers en training een verschil kunnen maken gedurende die minuten dat iemand gevonden moet worden zal het nooit meer zijn dan een kleine edge op de risico's die bij offpiste horen. Ik denk dat dat een belangrijke relativering is.
  • Gast273
    Gast273 4 januari 2013 · 13:24
    Afgelopen vakantie iets best wel doms gedaan:

    Ik heb samen met mijn broer dit jaar meerdere cursussen gevolgd betreft lawine veiligheid. Hebben de piepstest (3 pieps, 15 min +uitgraven) vaker geoefend in zowel de nederlandse zandbakken als ter plekke in het gebied. Natuurlijk is dat niet te vergelijken met dezelfde test in compacte sneeuw. Maargoed, redelijk voorbereid (ook met lawinekunde an sich). Dit omdat ik de jaren hiervoor vaker buiten de piste was getreden zonder er dan ook maar even bij na te denken wat er allemaal mis kan gaan.

    Voorlaatste dag was het nogal winderig en was het de hele dag aan het sneeuwen. Zo'n 40 cm verse poeder! en het werd alleen maar meer. Nu was er de hele week al lawine gevaar 5-4 en had het een beetje gedooid. Vandaag was het volgens het skigebied maar lawinegevaar 3. Nu stond er alleen harde wind en lag er al een onstabiele onderlaag, dus dit nam ik met een korreltje zout.
    Slecht weer en de nogal slechte skikunsten van mijn broer hielden in dat hij het snel voor gezien had gehouden. En dan sta je daar, zonet de beste treerun van je leven gemaakt en dan ineens zo abrupt moeten stoppen. Gevoerd door het gevoel van kniediepe poeder en geweldige kussens besloot ik om in mijn eentje, en ja ik weet dat ik hier een fout maak, door te gaan.

    Nu alleen over de wat minder gevaarlijke features van het terrein heen. Om zo toch nog 'veilig' te blijven. Alles ging goed totdat ik een pauze nam (zo rond 15:00). Nog een laatste keer omhoog dacht ik bij mezelf, en nog een keer, en nog eens. Totdat op gegeven moment, op een route die ik al vaker had genomen, ineens een schneebret van pakweg 4*3 meter begon te schuiven. Gelukkig gebeurde dit net onder mij en schoof het gevaarte niet verder dan zo'n 50 m en was het niet groot in volume.
    Ik dacht: "shit, kut, etc...". Zo snel mogelijk naar onder dan een lekker kopje chocomel pakken. Hierbij ben ik gewoon via de snelste weg, die tevens ook de steilste is, naar onder geskied. Onderweg nog een pak zien schuiven. Dit keer zat ik erop. Gelukkig kon ik snel genoeg naar de zijkant skiën met de snelheid die ik nog had. Ja een nieuwe onderbroek had ik wel nodig. Ook hierbij liep het terrein al weer zeer snel vlakker uit en schoof dit broekje niet verder dan 20 m.
    Goed verder naar onder geskied en gemeld waar en wat er gebeurd was aan de liftbediende. Nog een keertje naar het lawine niveau gevraagd. Bleek toch 5 te zijn.
  • Alex 4 januari 2013 · 13:56
    @Gast273 Ik lees uit jou verhaal meerdere fouten en ik weet niet precies op welke fout je doelt?
  • Gast755
    Gast755 4 januari 2013 · 16:03
    Iedereen moet offpiste skieen uiteraard serieus nemen. Maar de aanschaf van dit soort specialistische apparatuur is zeer prijzig en alleen bedoeld voor offpiste.
    De gemiddelde skieer / boarder heeft hier zelf niets aan. Tenzij je een ander wilt redden / helpen. Een compleet pakket aanschaffen incl. airbag / pieper schep sonde kost je zo 2500euro. Afgezien van het feit dat je dit allemaal moet mee tillen. Ik vind een bos sleutels al vervelend. Ik denk dat je wel iets meer mag relativeren. Je gezond verstand gebruiken is al de helft waard.
  • Gast123
    Gast123 4 januari 2013 · 16:56
    Ik zeg: wepowder.nl
  • Alex 4 januari 2013 · 17:52
    @Gast755 €2500 is wat ver gezocht. Vanaf €900 ben je al voorzien. Andere vraag: wat is je leven (of dat van een ander) je waard?
  • SPAM 4 januari 2013 · 18:18
    Hoi Rob,

    Goed stuk. 1 aanvulling:

    menno Boermans zegt tegenwoordig dat je vooral niet de bergredding moet bellen als jezelf de gear hebt tenzij de groep boven de lawine erg groot is. Hij stelt je de vraag wat je van hem als bergredder verwacht als hij na 30 tot 40 minuten met de heli aan komt?

    Wat hij bedoelt is dat hij in 99% dode mensen bergt. Verspil dus niet je tijd in die eerste 15 tot 20 minuten. Bellen met nooddienst kost behoorlijk veel tijd. Als je de persoon nodig hebt bij de kamaraden redding kun je beter wachten tot je eigen opties op zijn.
  • Rob 4 januari 2013 · 19:13
    Hoi Spam, dit is een interessante discussie. Ik heb er ook met de bergredding overgesproken. Zij zijn van mening dat je tijdens de visuele controle van de lawinekegel wel kunt bellen. Natuurlijk zal de situatie bepalend zijn. Zie jij je kameraad 100 meter verder liggen, dan ga je er natuurlijk zo snel mogelijk naar toe. Ideaal is dat wanneer je met meer dan 2 personen bent, één de bergredding informeert en de andere direct start met zoeken.

    Ik ben het met Menno eens dat in veel gevallen de bergredding het slachtoffer alleen nog dood kunnen bergen als deze niet door zijn/haar kameraden is gevonden.

    Tegenwoordig zijn er ook goede apps (tenminste voor Tirol) die direct de bergredding informeren en waar je wordt teruggebeld. Zie voor een beschrijving:

    http://bergrettung-tirol.at/php/alarmierung_bei_unfaellen_leitfaden,1,...
    https://itunes.apple.com/at/app/notfall-app-bergrettung-tirol/id400099...
    Rob
  • Rob 4 januari 2013 · 19:22
    Gesproken wordt over het feit dat off-piste skiën "extra" risico's met zich meebrengen. Of te wel dit moet je dan accepteren.... Vergeet alleen niet dat wanneer jij in een lawine terechtkomt er andere mensen zijn die je eruit zullen halen en dat is ook niet geheel ongevaarlijk. Het is in mijn ogen dus niet juist als je denkt dat alleen jij risico loopt en dat dat je eigen keus is. Daarnaast kan ook iemand die zich niet uit kent een lawine lostrappen, waardoor "onschuldige" bedolven worden.
    Op dit moment is het zeer actueel in Tirol dat iedere off-piste skiër ook een sociale verantwoording heeft. In Sellrain heeft een toerskiër geweigerd om te zoeken naar het slachtoffer, wat mijn inziens "not done" is. Het zou in mij niet opkomen.

    http://www.tt.com/Nachrichten/5929582-2/hilfe-verweigert-allg%C3%A4uer...
    Rob
  • Rob 4 januari 2013 · 19:35
    Hoi Gast273,

    Gelukkig kun je het nog allemaal navertellen. Zoals je zelf al schrijft, heb je fout op fout gemaakt. (hele week lawinegevaar 4/5, dooi, wind, alleen onderweg). Je zult er vast veel van geleerd hebben.

    Ik wil één ding toevoegen: bij lawinegevaar 3 gebeuren de meeste ongelukken (bron: Tiroler Bergrettung). Men denkt juist dan dat die steile hang wel te nemen is. Bij lawinegevaar 4 is "iedereen" uiterst voorzichtig en begrijp eenieder dat je niet meer buiten de piste gaat. Bij lawinegevaar 5 blijft iedereen voor de kachel zitten.

    Mocht je niet exact weten wat de cijfers 3, 4 en 5 inhouden, lees dan hier (duitstalig):
    http://lawine.tirol.gv.at/basics/gefahrenskala/
    Rob
  • Rogier 4 januari 2013 · 20:31
    Of nog veel beter, in het Nederlands: https://www.wintersporters.nl/wiki/lawine-cijfer
    Iets als 'teveel sneeuw' bestaat niet.
  • Niels 4 januari 2013 · 20:32
    Goed stuk Rob.

    Bestaat er ook een Belgische organisatie op het vlak van snowsafety?
    Upcoming Trips: Valmeinier (30 Jan - 6 Feb) // La Plagne (26 Mrt - 2 Apr)
  • Niels 4 januari 2013 · 20:33
    Goed stuk Rob.

    Bestaat er ook een Belgische organisatie die zicht bezighoudt met snowsafety en waarbij je lawinecursussen kan volgen?
    Upcoming Trips: Valmeinier (30 Jan - 6 Feb) // La Plagne (26 Mrt - 2 Apr)
  • Niels 4 januari 2013 · 20:33
    Sorry dubbelpost
    Upcoming Trips: Valmeinier (30 Jan - 6 Feb) // La Plagne (26 Mrt - 2 Apr)
  • Gast141
    Gast141 4 januari 2013 · 23:48
    Sinds dit jaar maar besloten om een airbag aan de 3 eenheid toe te voegen. Veel mensen om mij heen vinden het maar een overbodig 'gadget', maar vorig jaar stonden we toch even te shaken toen op een simpele helling de plaat in een keer een stukje verschoof. Ga ook zeker zo snel mogelijk bij snowsafety beginnen met de cursussen.

    Overigens ook zelf oefeningetje uitgezet door het verstoppen van een pieper, stond versteld hoe goed die moderne 3 antenne piepers zeer accuraat de afstand en richting aangeven. Klopt tot op de 10 cm! Hulde aan Mammut voor de Pulse!
  • Astrid 5 januari 2013 · 16:16
    Voor diegene die Frans spreken zijn de preventiefilmpjes van de Office de Haute Montagne wel leuk om een keer te bekijken. Hoop dat ze ze in het engels gaan vertalen http://www.chamoniarde.com/yetis/yetis3.html

Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.