BEWintersport is ook beschikbaar op wintersport.be
sluiten
Hoe wordt een lawinebericht gemaakt?

Hoe wordt een lawinebericht gemaakt?

Rogier op 6 januari 2017 · 14 reacties

Sommige vragen uit onze rubriek, 'domme vraag' zijn best ingewikkeld maar ontzettend interessant. Voor de vraag die ik deze week beantwoord moest ik langs bij Meteo France in Briançon. Want:

Hoe wordt een lawinebericht gemaakt?

kon ik niet zomaar zelf beantwoorden. Daarom ben ik langsgegaan bij Florent Labit, de sneeuwdeskundige van Meteo France in Briançon. Hij schrijft de lawineberichten van de Hautes Alpes in Frankrijk. Een regio die afgelopen jaren regelmatig te maken had met zeer moeilijke en gevaarlijke sneeuwcondities.

(Als jullie een wintersport gerelateerde vraag hebben waar je antwoord op zoekt stuur deze dan door naar rogier@wintersporters.nl dan zoeken wij het antwoord.)

Een lawinebericht is precies en belangrijk, waar halen jullie de informatie vandaan?

"Een lawinebericht wordt niet zomaar uit de mouw van de schrijver geschud. In de Alpenlanden zijn het de meteorologische instituten die de lawineberichten maken. Voor het inschatten van het lawinegveaar heeft de maker van het lawinebericht de volgende informatie nodig van de afgelopen dagen en de komende dagen:

  • het weer
  • temperatuur
  • wind

Maar ook wordt er gekeken naar de geschiedenis van een aantal parameters:

  • lawineactiviteit
  • sneeuwdek
  • volume van de sneeuw
  • dichtheid van de sneeuw
  • het type sneeuwkristallen in het (vaak ongelijkmatig opgebouwde) sneeuwdek.

Al deze informatie wordt verzameld door de pisteurs in de skigebieden en bergredding, door meetstations, bevriende berggidsen, ervaren skiërs die wij goed kennen en door ons, de schrijvers van de lawineberichten, zelf.

Ook wordt er steeds meer gebruik gemaakt van community-websites waar skiërs en boarders hun off-piste ervaringen achter laten. Natuurlijk kijken wij anders naar deze berichten dan een echte powderhound, maar alle informatie is welkom. Dit geeft ook meteen aan dat aan het begin en eind van het skiseizoen als de skigebieden dicht zijn de lawineberichten met minder informatie gemaakt moeten worden. In die periode moet je dus nog meer kennis hebben om veilig off-piste te kunnen gaan. Je moet zelf nog beter kunnen inschatten welk gevaar er is."

Waarom en hoe meten jullie de dichtheid van het sneeuwdek?

"Om de dichtheid en het volume van het sneeuwdek te meten gebruiken we een gewicht van één kilo dat over een staaf naar beneden kan glijden. Hiermee wordt gekeken hoe dicht de sneeuw is. Na deze sondage/battage wordt een sneeuwprofiel gemaakt en kijkt men hoe het sneeuwdek is opgebouwd. Er wordt naar de verschillende sneeuwkristallen gekeken. Al deze informatie wordt dagelijks aan ons doorgegeven. Deze sneeuwkristallen en de dichtheid van het sneeuwdek bepalen of de sneeuw makkelijk kan gaan glijden en welke lagen dat zijn. Het is heel belangrijk dat deze tests elke dag op dezelfde plek in maagdelijke sneeuw wordt gedaan. Ook proberen we informatie van zoveel mogelijk hellingen, exposities en hoogtes te bemachtigen."

Hoe wordt het feitelijk bericht en het lawinecijfer bepaald

"Als we alle bovengenoemde gegevens hebben dan wordt het lawinebericht gemaakt. Ten eerste hebben wij een computermodel wat een berekening maakt van het gevaar. Dat vergelijken we met onze eigen waarnemingen en analyses. Het is altijd een menselijke keuze wat het lawinegevaar wordt. In principe wordt daar in Europa onderstaande grafiek voor gebruikt.

We kijken dus naar de verschillende lagen sneeuw en bepalen dankzij computermodellen, de eigenschappen van het sneeuwdek, de kennis van lawinegevaar en alle getuigenissen de kans op een lawine. Denk bij deze getuigenissen ook aan de rapporten van pisteurs die lawines afschieten, in skigebieden of boven wegen. Als daar alles loskomt is het natuurlijk gevaarlijker dan wanneer veel blijft liggen."

Als het gevaar tussen twee waardes inhangt welk cijfer geven jullie dan?

"Als er een getwijfeld wordt tussen een hoog en een laag cijfer kiest Meteo France vaker voor het lagere cijfer. Zeker ook om geen inflatie van het gevaarcijfer te krijgen."

Voel je weleens schuldig na een lawine-ongeluk?

"Nee, in principe niet, want in een lawinebericht geef ik niet aan welke helling wel en niet geskied mag worden. Die keuze is altijd aan de skiërs zelf. Ook is het heel duidelijk dat gevaar 0 niet bestaat in de bergen. Wij geven alleen aan in welke hellingen het risico het grootste is. Wel vraag ik me af en toe af of ik duidelijk genoeg ben geweest."

De media in Frankrijk praten veel over het lawinecijfer, en dat dit misschien aangepast moet worden. Wat vind jij hiervan?

"Ten eerste, de media focust heel erg op gevaar en drama. Zij geven in mijn optiek ook veel slechte informatie en de kennis is bij veel mensen gewoon niet goed. Om te beginnen bestaat het lawinecijfer uit vijf schalen, maar die laatste schaal heeft eigenlijk niets met skiërs te maken. Hier gaat het niet meer om het gevaar van het zelf triggeren van een lawine, maar om de kans op grote en gevaarlijke spontane lawines. Dat betekent dat lawinegevaar 3 voor skiërs eigenlijk al het op een na hoogste gevaar is. Als je zo naar het lawinecijfer kijkt geeft dat een heel ander beeld. Echter mensen denken dat als ze een lawine triggeren het gevaar op die plek bijvoorbeeld 5 is. Zo werkt het cijfer natuurlijk niet. Er is nog een lange weg te gaan om mensen dit bij te brengen."

Soms zien we in skigebieden een ander cijfer dan geschreven in het lawinebericht, hoe kan dit?

"Dat klopt. Het is de pistedienst die het cijfer geeft bij een skigebied. Vaak volgen ze gewoon het lawinebericht. Helaas blazen sommige gebieden het cijfer ook op, maar daardoor ontstaat er een soort inflatie van gevaar. Men kan bijvoorbeeld gaan denken dat lawinegevaar 3 niet zo gevaarlijk is, als het volgens ons 2 is. Vaak is het ook jammer dat ze onze cijfers aanhouden, want vaak is het gevaar bij een skigebied minder groot dan diep in het off-piste terrein. Dan zou het best kunnen dat het een 2 is terwijl wij een 3 of zelfs 4 opgeven"

Wat wil je verder nog zeggen tegen Nederlandse lezers?

"Bedenk dat een lawinebericht slechts een van de informatiebronnen is die je behoort te gebruiken. Hou het lawinebericht in je hoofd maar let zelf ook heel goed op. En blijf objectief. Ga niet zomaar off-piste als je de kennis niet hebt, maar begrijp vooral dat het lawinegevaar veel verder gaat dan een simpel cijfer."

Op de hoogte blijven van de laatste artikelen? Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief!


Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.

Reacties

  • Embee 6-01-17 11:33
    Embee 6 januari 2017 · 11:33
    Leerzaam! Ik vond het in eerste instantie wel opvallend om te lezen dat ze bij twijfel een lager cijfer afgeven. Hij legt later in het artikel keurig uit waarom, maar gevoelsmatig zal je een hoger gevaarcijfer afkondigen om 'safe' te zitten.
  • Edwin. 6-01-17 11:42
    Edwin. 6 januari 2017 · 11:42
    De afgelopen jaren zijn de waarschuwingen door een verbeterde technologie en meer informatie die voorhanden is wel beter geworden, denk ik?! Gebruikt men eigenlijk ook drones om over bepaalde gebieden/hellingen te vliegen of om gewoon informatie te verkrijgen van de huidige condities?
    Never Stop Exploring
  • Rogier admin 6-01-17 12:15
    Rogier admin 6 januari 2017 · 12:15
    @Edwin. Die drone is de helikopter van de bergredding 😉
    Iets als 'teveel sneeuw' bestaat niet.
  • Rogier admin 6-01-17 12:41
    Rogier admin 6 januari 2017 · 12:41
    @Embee Ik denk dat in veel skigebieden vaak een te hoog cijfer wordt afgegegeven waardoor veel off-piste skiërs denken dat een gevaar als 3 wel meevalt. Want in het skigebied is het dan soms feitelijk een 2 vanwege de veel geskiede hellingen. In een toerskiwand waar weinig geskied wordt kan het dan wel erg gevaarlijk zijn.
    Iets als 'teveel sneeuw' bestaat niet.
  • Rogier admin 6-01-17 12:41
    Rogier admin 6 januari 2017 · 12:41
    @Embee Ik denk dat in veel skigebieden vaak een te hoog cijfer wordt afgegegeven waardoor veel off-piste skiërs denken dat een gevaar als 3 wel meevalt. Want in het skigebied is het dan soms feitelijk een 2 vanwege de veel geskiede hellingen. In een toerskiwand waar weinig geskied wordt kan het dan wel erg gevaarlijk zijn.
    Iets als 'teveel sneeuw' bestaat niet.
  • Ilekso 6-01-17 13:48
    Ilekso 6 januari 2017 · 13:48
    Volgens mij zijn de laatste 2 stappen van een lawine schaal voor het openbare leven bedoelt. Uit de wePowder cursus module I:

    Lawineschaal 4 en 5 zijn bijvoorbeeld vooral bedoeld als waarschuwing voor het openbare leven en hebben als belangrijkste doel tijdig maatregelen te nemen om het openbare leven te beschermen tegen catastrofale lawines. Off-piste is in vele gevallen dan al niet meer mogelijk en er is sprake van (zeer) ongunstige omstandigheden om te gaan skiën of snowboarden buiten de geopende(?) pistes. Feitelijk is daarmee de lawineschaal voor skiërs en snowboarders die buiten de piste willen skiën of boarden in zijn algemeenheid gereduceerd tot lawineschaal 3.
  • Rogier admin 6-01-17 13:53
    Rogier admin 6 januari 2017 · 13:53
    @Ilekso Bij lawinegevaar 4 kun je nog, als je extreem voorzichtig bent en veel ervaring hebt skiën. Stap 5 is echt alleen voor het openbare leven.
    *bericht bewerkt door Rogier op 6 jan 2017 14:02 (1% bewerkt)
    Iets als 'teveel sneeuw' bestaat niet.
  • Marijnt 6-01-17 13:58
    Marijnt 6 januari 2017 · 13:58
    @Rogier Volgens mij zien wij op de eerste foto jouw Sandra die in een lawine terecht komt? Volgens mij schrik je zelf dan ook het leplazerus!
  • Rogier admin 6-01-17 14:00
    Rogier admin 6 januari 2017 · 14:00
    Iets als 'teveel sneeuw' bestaat niet.
  • Marijnt 6-01-17 14:03
    Marijnt 6 januari 2017 · 14:03
    @Rogier De foto kwam mij ook al bekend voor, in dit geval natuurlijk veel geluk gehad!
  • Ilekso 6-01-17 14:08
    Ilekso 6 januari 2017 · 14:08
    @Ilekso Bij lawinegevaar 4 kun je nog, als je extreem voorzichtig bent en veel ervaring hebt skiën. Stap 5 is echt alleen voor het openbare leven. Rogier op 6 jan 2017 13:53

    Er staat ook in "in zijn algemeenheid".
  • Arjen5 6-01-17 14:52
    Arjen5 6 januari 2017 · 14:52
    @Embee daarom wordt er ook wel van een hoge of lage 3 gesproken in vaktermen. Als het lawinegevaar 3 is, met allerlei ellende als temperatuurstijging (schommeling), harde wind, spontane lawines etc spreekt men van een hoge 3. Als het 3 is door bijvoorbeeld veel verse sneeuw zonder wind, spreekt met van een lage 3. Dan zet het sneeuwdek zich redelijk snel en daalt het lawinegevaar weer. Op bijv. de DAV Snowcard kun je dit verschil tussen de stufes zien. Bedenk wel dat het gevaar exponentieel is! Als het gevarenpotentieel van stufe 2 4 is, is het van stufe 3 8! Dat is dubbel zo hoog. Dus is het niet 20% als in een lineaire schaal, maar 100%...
    It's all about the turns duuuuuude!
  • Embee 6-01-17 17:25
    Embee 6 januari 2017 · 17:25
    Ah zodoende, dus in een cijfer zit nog wel wat speling. Maar als ik onderaan de piste het bord zie, hoe weet ik dan of het 'hoog' of 'laag' is? Haal je die info uit het lawinebericht?
  • Arjen5 6-01-17 22:42
    Arjen5 6 januari 2017 · 22:42
    Jep, daar komt het stukje kennis om de hoek kijken, en je kunt het ook uit je eigen waarnemingen opmaken. En als je dan weet wat het gevaar is, moet je ook nog weten hoe ermee om te gaan... Welke hellingen en exposities zijn gevaarlijk en daar uit kan je afleiden hoe steil je kan rijden. Heb je deze kennis niet, ga dan met een gids op pad, die je ook kennis kan verschaffen of doe een cursus en het liefst cursussen. Wij laaglanders weten niet snel teveel van bergen en sneeuw 😉
    It's all about the turns duuuuuude!

Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.