Sneeuwalarm

Ontvang gratis een sneeuwalarm per e-mail van jouw bestemming in aanloop naar je wintersport vakantie! De meldingen stoppen automatisch na je vakantie.

Discussie over het koudste plekje van Zwitserland

Roel op 28 januari 2019· 11 reacties

De Glattalp op 1850 meter

Half december beleefden we een behoorlijk koude fase in de Alpen. De temperaturen daalden op veel plaatsen tot beneden de -15 graden. Lokaal werd het zelfs nog veel kouder en dat bracht een flinke discussie teweeg. Het ging over het koudste plekje van Zwitserland, de Glattalp.

Koudste station van Zwitserland

De Glattalp is een zogenaamd ‘Kälteloch’. Het ligt diep verscholen in de Glarner Alpen, op een hoogte van 1850 meter in een laagte waar 's winters extreem lage temperaturen worden gemeten. Op 7 februari 1991 werd het hier -52,5 graden, de laagste temperatuur die ooit in Zwitserland is gemeten. De officiële weerdienst van Zwitserland, MeteoSchweiz erkent dit record echter niet omdat de meting niet verifieerbaar was en de Glattalp onbewoond is. Daarom blijft La Brévine officieel de ‘koudste plek’ van Zwitserland met −41,8 °C, gemeten op 12 januari 1987. Dit station staat echter in de Jura, een middelgebergte dat aan de Zwitserse kant niet hoger gaat dan 1679 meter (Mont Tendre). Aan Franse zijde gaat het 40 meter hoger. Wordt het in de Zwitserse Alpen dan niet veel kouder? Ja en nee. In het Zwitserse Engadin (vliegveld Samedan vlakbij Sankt Moritz) ligt de gemiddelde temperatuur nog lager, maar La Brévine ligt meer beschut voor de wind waardoor de temperaturen onder gunstige omstandigheden extremer kunnen uitvallen.

Hoe zit het dan met de Glattalp?

De Glattalp ligt dus nog gunstiger voor extreme kou dan de andere genoemde stations maar kampt met representativiteit. In dit hoogdal woont inderdaad niemand en net als bij de Funtensee in het Berchtesgadener Land - nog zo’n beruchte koude plek - wordt dit meetstation begunstigd door de plaatselijke geografie en een bevroren bergmeer. In deze laagte verzamelt de koude lucht zich 's nachts waardoor het bij heldere hemel extreem ver kan afkoelen.

Even terug naar 12 december. 's Morgens vroeg was ik mijn weerbericht aan het typen toen ik bij de Glattalp een temperatuur van -35 graden zag. Om 8.00 uur was dit zelfs gedaald tot -36,5 graden. De weerdienst MeteoGroup / Meteocentrale meldde die dag echter als minimum -32,4 graden. Hoe kon dit, dacht ik? Er staat toch maar één meetpunt in dit onherbergzame gebied? Na wat over en weer getwitter kwam de aap echter uit de mouw. Meteocentrale plaatste in de loop van de dag deze tweet met een foto van het bewuste meetstation:

Hoogte van de sensor

Dit meetpunt meet dus op verschillende hoogtes de temperatuur. De Elektrizitätswerk Bezirk Schwyz (EBS), een energiemaatschappij die onder andere stroom opwekt uit waterkracht, beheert de onderste sensor. De bovenste sensor is de officiële sensor die onder andere MeteoGroup gebruikt. Koude lucht is zwaarder dus de onderste sensor registreerde een lagere temperatuur. Op de bewuste 12 december bedroeg het verschil ruim 4 graden.

Hiermee was het mysterie ineens opgehelderd. De hoogte van de sensor heeft inderdaad grote invloed op gemeten temperaturen. Internationaal hebben we niet voor niets afgesproken dat de temperatuur op 1,5 meter boven de grond moet worden gemeten. Aan de grond is het altijd kouder.

Representatief

Wat mij sindsdien echter nog bezighoudt is de sneeuw. Op die bewuste 12 december lag er op de Glattalp 91 centimeter, grotendeels versgevallen sneeuw. Hoe dikker de sneeuw, hoe dichter het meetpunt ‘bij de grond’ komt te staan. Een representatief meetpunt kan door een dik pak sneeuw dus ineens minder representatief worden. Als er veel sneeuw bijvalt - inmiddels ligt er 2,50 meter - wordt de bovenste meetsensor natuurlijk ook kouder dan dat ie op de foto is. Of en welke sensor in dit soort gevallen dan nog representatief is, daarover hebben de weerdiensten me nog geen duidelijkheid kunnen geven.

Maar je ziet dus hoe nauw het komt bij meteorologische metingen. Eerder schreef ik over de betrouwbaarheid van de bewering dat Obertauern het meest sneeuwzekere dorp is van Oostenrijk. De gevoeligheid van dit soort metingen speelt ook voor het bepalen van kouderecords. Hoe dan ook, de Glattalp spreekt niet alleen bij mij tot de verbeelding (ik zou er graag eens naartoe gaan), maar ook bij de redactie van de Duitse website Wetteronline. Tijdens de Wettergipfel in Ischgl begin december wonnen zij de prijs van mooiste weergerelateerde video. Kijk en geniet mee!

Roel
is sinds 2009 onze vertrouwde wintersportweerman en redacteur. Dagelijks schrijft hij over zon, sneeuw en achtergronden van de wintersport.

Plaats een reactie

Zeeuwski28 januari 2019 · 08:40

Hoi @Roel, leuk artikel weer! Mijn complimenten voor je nuchtere en heldere uitleg van de actuele weersituatie, maar ook zeker voor artikelen met achtergrondinformatie als bovenstaand.
Tevens ook petje af voor je collega’s van Wetteronline, welke ik ook al enkele jaren volg. Zij beschikken over een zeer betrouwbare buienradar, achtergrondinformatie zoals diverse weerkaarten zijn voor elke willekeurige locatie op te vragen en ook hun reportages zijn vaak heel mooi gemaakt op locatie.

Jaco28 januari 2019 · 09:24

Eigenlijk zou je voor een correcte meting dus een mee omhoogschuivende thermometer moeten hebben, die dus altijd op 150cm boven het sneeuwdek meet. Gebruiken ze zoiets?

peterpos28 januari 2019 · 10:31

Prachtig en interessant verhaal!
Weer wat geleerd :-)

Peter Pos
Frans28 januari 2019 · 11:53

Mooi uitgewerkt verhaal. Ben al eens op de Glattalp geweest, maar bij zomerse temperaturen. En dan is de Glattalp zelfs tijdelijk bewoond. De Glattalp behoort overigens niet tot de Glarner Alpen, maar tot de Schwyzer Alpen. ;)

Gaston28 januari 2019 · 14:31

Hoe zit dat met zo’n hut om in te slapen, is die eigendom van een weerdienst @Roel? Of zou ik daar ook eens in kunnen gaan slapen. Ben op zoek naar een stiltegebied en deze is kandidaat. ;)

*bericht bewerkt door Gaston op 28 jan 2019 14:31

Tijd voor een uitpakparty?!
Roelauteur28 januari 2019 · 14:48

Hoe zit dat met zo’n hut om in te slapen, is die eigendom van een weerdienst? Of zou ik daar ook eens in kunnen gaan slapen. Ben op zoek naar een stiltegebied en deze is kandidaat. ;)

Gaston op 28 jan 2019 14:31

De Glattalphütte is volgens mij particulier bezit. Zie: https://www.glattalphuette.ch/team.html. Je kunt daar reserveren, maar er is 's winters niemand zoals ook in het filmpje. Stiller ga je het niet krijgen, lijkt mij ook machtig.

Weerman, redacteur, skiër, Limburger
Frank6628 januari 2019 · 16:01

Stilte; ze gaan wel de hut ombouwen…

MiVe28 januari 2019 · 16:32

@Roel: Hoe ontstaat zo’n Kälteloch eigenlijk? Als ik aan wat colleges terugdenk lijkt mij door warmte uitstraling richting open hemel in combi met ingesloten zijn door bergwanden. Maar wellicht weet jij hier als weerman meer van.

Roelauteur28 januari 2019 · 18:31

@MiVe het is een combinatie van factoren. Inderdaad een beschutte ligging door bergwanden die zonnestralen en wind tegenhouden, de uitstraling, een sneeuwdek, en koude lucht die naar het laagste punt (het bevroren meer) stroomt.

Weerman, redacteur, skiër, Limburger
SandraSki29 januari 2019 · 07:20

Interessant artikel @Roel
Ik ben momenteel in Levi waar ik -37°C mee maak (in bewoond gebied). Die temperaturen zijn echt indrukwekkend. Het prikt in je longen en aan de binnenkant van je neus zitten meteen ijskristallen. Maar het levert ook zo’n mooie weer plaatjes op. Ik geloof dat ik hier ‘Bij zonnen’ en een ‘Halo’ heb weten vast te leggen.

sneeuw witje en de 7 bergen
Roelauteur29 januari 2019 · 09:32

Prachtige foto’s @SandraSki!!

Weerman, redacteur, skiër, Limburger

Plaats een reactie