Sneeuwalarm

Ontvang gratis een sneeuwalarm per e-mail van jouw bestemming in aanloop naar je wintersport vakantie! De meldingen stoppen automatisch na je vakantie.

In kaart gebracht: Cortina d'Ampezzo

Roel op 23 februari 2020· 12 reacties

De skischans van Cortina in de jaren 50 (© Archivio foto Zardini)

Een plaats die veel wintersporters bekend in de oren klinkt maar slechts weinig Nederlandse gasten over de vloer krijgt, is Cortina d’Ampezzo in Italië. Het zou eraan kunnen liggen dat dit dorp zo diep verscholen ligt in de Dolomieten. Na 1050 kilometer te hebben afgelegd vanaf Utrecht, waarvan 72 kilometer binnendoor, ben je al heel veel skigebieden voorbijgereden. Desalniettemin is de bekendheid te verklaren. Cortina d’Ampezzo kent een rijke en olympische geschiedenis, heeft een alleraardigst skigebied en maar weinig wintersportgebieden hebben een indrukwekkender bergpanorama.

Grandeur

Het is de jetset die zich van oudsher graag laat zien in Cortina, flanerend door de chique winkelstraat met steeds dat machtige uitzicht op de Dolomieten. Voor filmmakers een muze, want het markante bergdecor werd gebruikt voor meer dan honderd films waaronder Cliffhanger, The Pink Panther en de Bondfilm For Your Eyes Only, met de spectaculaire achtervolgingsscéne over de bobsleebaan van de Tofana. Cortina komt ook voor in het rijtje van twaalf illustere dorpen die zijn verenigd in de ‘Best of the Alps’. Grandeur heeft Cortina in ieder geval genoeg. Ook door de Olympische Winterspelen die er in 1956 zijn georganiseerd. Waarschijnlijk niet helemaal toevallig kunnen vier van de twaalf Best of the Alps-dorpen dit zeggen.

De Olympische schans van Cortina staat er nu verwaarloosd bij. In het stadion wordt tegenwoordig gevoetbald.

Erfenis uit het verleden

Maar of al deze gebieden anno 2019 nog steeds behoren tot het beste wat de Alpen te bieden hebben, kun je je afvragen. Cortina had/heeft een deels verouderd skigebied en het centrum ademt een wat belegen sfeer, en dan hebben we het nog niet over de leegstaande huizen buiten het centrum. Tal van welgestelde Italianen en buitenlanders hebben er in het verleden een tweede stulpje laten bouwen om de vakantie in door te brengen. Hierdoor verblijven er in de drukste weken tot wel 80.000 gasten in het dorp terwijl Cortina maar 6.000 inwoners heeft. Veel woningen zijn een groot deel van het jaar dus onbewoond en het dorp lijkt daardoor veel groter dan het eigenlijk is. Een bijzondere erfenis, al ging daar ook veel aan vooraf.

Cortina d'Ampezzo in 1930 (© Archivio foto Zardini)

Cortina was Oostenrijks

Wie nu door Cortina loopt voelt zich echt in Italië, maar dat was niet altijd zo. Ruim 400 jaar lang (tot 1915) hoorde het dorp bij Oostenrijk en had het de oud-Duitse naam ‘Hayden’. De lokale bevolking voelde zich sterk verbonden met Tirol en sprak Ladinisch, een van het Latijns afstammend dialect. De regio werd echter meegezogen in de Eerste Wereldoorlog en Cortina werd ingenomen door Italiaanse troepen, totdat het in 1917 door de Oostenrijkers werd bevrijd. Na de oorlog wezen de winnende partijen het dorp, samen met Zuid-Tirol en Trentino, echter toe aan Italië. Tot grote onvrede van de Ladinische bewoners. De bevolking weigerde zich Italiaans te noemen en eiste meerdere malen heraansluiting bij Oostenrijk. Tevergeefs. Terwijl de bevolking geen monument voor de eigen gesneuvelde/vermiste soldaten mocht oprichten omdat zij voor Oostenrijk hadden gevochten, verscheen midden in het dorp een groot monument voor de omgekomen Italiaanse soldaten.

In 1943 werd Cortina kortstondig herenigd met Zuid-Tirol en kreeg het de naam ‘Hayden-Cortina d’Ampezzo’, maar na de Tweede Wereldoorlog werd het definitief losgetrokken van Zuid-Tirol en Oostenrijk. Tijdens het volksreferendum van 2007 stemde trouwens nog 78 procent voor een hereniging met Zuid-Tirol. Het mocht niet baten. Ditmaal gaf een andere factor de doorslag; de regio Veneto – waartoe Cortina behoort – zou een belangrijk toeristenoord verliezen en daarmee onacceptabel veel inkomsten.

Opkomend wintertoerisme in Cortina

Het toerisme is voor Cortina van oudsher een belangrijke inkomstenbron. De stroom kwam aan het einde van de 19de eeuw op gang toen Engelse adel en welgestelde Fransen en Duitsers de bergregio ontdekten. Te midden van de Monte Cristallo, het Tofanamassief en de fameuze rotsen van de Cinque Torri was Cortina een paradijs voor klim- en wandelliefhebbers. Maar het werd ook al snel geliefd onder minder actieve gasten. Tal van statige hotels en chique boetieks verrezen in de hoofdstraat waar rijken hun geld uitgaven. Met de opkomst van het wintersporttoerisme won het dorp ook in de winter aan aantrekkingskracht. In 1903 werd de eerste skischool opgericht, in 1924 kwamen de eerste skiliften en in 1932 en 1941 organiseerde het dorp al de wereldkampioenschappen alpineskiën.

De oude bobsleebaan (© Archivio foto Zardini)

Prestigieuze lift ongemakkelijk gefinancierd

Het skigebied van Cortina bevindt zich aan twee zijden van het dal. Aan de kant van het Tofanamassief liep de eerste skilift naar het gehuchtje Pocol waar enkele eenvoudige hellingen werden ontsloten. Die lift was echter minder spectaculair dan de grote cabinebaan die in 1939 werd gebouwd aan de zijde van Faloria. De Principe di Piemonte, zoals hij werd genoemd, liep van het station van Cortina naar de top van Monte Faloria (2.123 m). Het was een technisch huzarenstukje dat in slechts zeven maanden tijd is gebouwd. De lift overbrugde een hoogteverschil van 900 meter, had een middenstation en een tweede sectie die steil tegen een rotswand omhoog liep. Het topstation was uitgehouwen in een rots, vlakbij de Faloriahut. Een plek waar men voor die tijd alleen na zware lichamelijke inspanning kon komen. De opening van de prestigieuze lift werd op 5 februari 1939 groots gevierd door het fascistische regime, met Edda Mussolini, dochter van dictator Benito Mussolini, die als eerste omhoog mocht. Saillant detail is dat de lift was betaald door een jood, Carlo Franchetti, enkele maanden voordat in Italië de rassenvervolging begon. De oude lift is intussen vervangen door een nieuwere versie, maar het tracé is nog hetzelfde en zeker herkenbaar voor wie in het Faloriadeelgebied gaat skiën.

De cabinebaan naar Monte Faloria (bron: faloriacristallo.it)

Pistekaart jaren 50

Pistekaart 2019-2020

Cortina was zeer goed bereikbaar per spoor. Het treinstation lag naast de Faloria cabinebaan waardoor je een directe instap had in het skigebied. Door het opkomend autobezit verloor het spoor echter aan betekenis, in de jaren zestig is de spoorlijn opgeheven.

Vergunning verlopen

Na de oorlog werden de wintersportfaciliteiten verder verbeterd. Er kwam een nieuw familieskigebiedje onder Rifugio Mietres (1.715 meter) en er werd flink geïnvesteerd voor de Olympische Spelen van 1956. Bijna alle ski-onderdelen vonden plaats op de Tofana. Alleen de reuzenslalom voor mannen was gestoken aan de Faloriazijde. Plaats van handeling: de Vitelli piste, nu een van de mooiste panoramapistes van het hele skigebied. Voor de Winterspelen is er ook een liftverbinding gemaakt naar de Monte Cristallo aan de overzijde van Faloria. Monte Cristallo diende als back-up voor de lager gelegen pistes als die te weinig sneeuw zouden hebben.

De spectaculaire Forcella Staunieslift was het absolute paradepaardje van Cortina, een skilift die tussen indrukwekkende rotsen naar de top (2.930 m) ging! Deze is in 2016 echter buiten bedrijf gesteld. De lift zou vernieuwd worden maar omdat het geld ontbrak moest Cortina het project uitstellen. Toen het geld er was, bleek de vergunning echter te zijn verlopen. Doordat de lift te lang buiten werking was geweest was de grond formeel teruggegeven aan de natuur. Bizar omdat de oude liftpalen en het dal- en bergstation er nog gewoon staan! Er moet dus een nieuwe liftvergunning worden afgegeven om het project nieuw leven in te blazen. Tot die tijd is de fameuze Canalone Staunies-afdaling, een van de steilste afdalingen van de Dolomieten, niet meer te gebruiken. Een duur lesje…

De buiten gebruik gestelde Forcella Staunieslift en bijbehorende piste

Mietres deelgebied opgeheven

Voor het familiegebiedje onder de Mietres zit een tweede leven er niet meer in. Dit skigebied is in 2017 eveneens gesloten maar met een andere reden. De zeer zonnige ligging maakte het bijzonder geschikt voor families maar had als keerzijde dat er niet meer tegenop te spuiten was met sneeuwkanonnen. Doordat het ook nog eens geïsoleerd lag van de rest werd een paar jaar geleden de stekker uit het gebied getrokken. Maar, Cortina is op de weg terug en het skigebied is bezig aan een grote opmars. Met het WK Alpineskiën dat in 2021 naar Cortina komt, is veel geld vrijgekomen voor grootschalige vernieuwingen. Sinds deze winter vertrekt er bijvoorbeeld een nieuwe 10-persoonsgondel vanuit het dorp naar de Tofana. En er komen nog veel meer investeringen aan aangezien hier in 2026 ook de Winterspelen plaatsvinden!

Het Mietres deelgebied in 1984-1985

Lees meer over Cortina:

Roel
is sinds 2009 onze vertrouwde wintersportweerman en redacteur. Dagelijks schrijft hij over zon, sneeuw en achtergronden van de wintersport.

Plaats een reactie

Simonko23 februari 2020 · 07:27

Mooi artikel weer Roel. Lijkt me mooi eens heen te gaan. Nog even geduld hebben dus, wordt alleen maar beter.

walter804023 februari 2020 · 08:55

Prima artikel. Leerrijk en leuk om te lezen !

Jeffvdv23 februari 2020 · 09:27

Goed en leuk geschreven stuk, ik ben hier met de super8 skitour geweest. Nog steeds de mooiste die ik heb geskied. Een volgende keer maar eens wat meer van Cortina d’Ampezzo verkennen.

🎿🌨 Just go with the snoW 🌨🎿
Matthieu23 februari 2020 · 09:42

Roel is net zo’n liefhebber van Cortina als ik ;)

pfff.... hoe lang nog.....⛷
roberthoogenboom23 februari 2020 · 09:58

Ach ja, Cortina ❤️

https://cdn.wintersport.nl/forum/26/b92bfc486d3c50a3fa4baab5...

https://cdn.wintersport.nl/forum/26/893333c139318ab6143fb0af...

BeataS23 februari 2020 · 10:16

Met veel plezier gelezen.

And into the mountains I go to lose my mind and find my soul
C4623 februari 2020 · 11:28

Al verschillende keren naar toe geweest in zomer en winter en het is echt wel heel mooi gebied. Moet nog altijd eens de Super 8 skitour doen met de mooie afdaling bij de Lagazuoi…

Frank_inc23 februari 2020 · 14:36

In de zomer ook een klettersteig paradijs, er zijn wel ~20 routes in de omgeving.
Ook zijn er nog veel sporen van ww1 te zien.

Wie had gedacht dat een beetje glijden zo leuk kon zijn?
Noblesse23 februari 2020 · 16:29

Leuk om te lezen.
Zo’n vier jaar geleden logeerden wij in een pension in Corvara waar ook nog de (dementerende) moeder woonde van de pensionhoudster.
En iedere dag als wij nog een wijntje dronken in de ontbijt ruimte ging er een luikje open en wilde moeder meedoen met ons gesprek. Ze vertelde dan dat ze had leren skiën in Cortina toen ze bij de Hitler Jugend zat.
“Dat waren nog eens tijden”. Achteraf bleek het de verkeerde keuze, maar ja, wist zij veel…, als dus de moeder.
En als de dochter dat hoorde kwam ze als de sodemieter dat luikje dichtdoen. 😌

Als wij het nu nog over dat pension hebben, dan refereren we altijd aan de verhalen over de Hitler Jugend. 😆

Telemark23 februari 2020 · 17:01

De Canalone Staunies afdaling, d.w.z. het stuk boven het middenstation heb ik slechts een keer kunnen skiën toen wij net in het gebied skieden. Nadien was die piste voor zover ik het heb meegemaakt nooit meer open. Het gebiedje Pierosa/Staulin is overigens al eerder gesloten, waardoor Mietres al de helft van het oppervlak verloor.

Mathijs24 februari 2020 · 19:32

We hebben tijdens onze laatste vakantie in de Dolomieten enkel het deelgebied van Tofana verkend en dat is ons goed bevallen. Het panorama is adembenemend.
Het viel ons wel op dat de investeringen nog in hun kinderschoenen stonden en dat de Zuid-Tiroolse ‘gründlichkeit’ hier ontbreekt.

De overgrote meerderheid van de skigasten waren oudere Italianen met een meer dan elegante skistijl. Een hoog skiniveau, maar niet te veel ‘echte’ skiërs, waardoor het heel aangenaam skiën was.

Een terugkeer voor de deelgebieden van Faloria en Cinque Torri/Lagazuoi zou absoluut geen straf zijn ;)

Wanneer presenteert Rogier eens een skiverslag in het Frans?
Hendrik525 februari 2020 · 10:06

Zoals ook is geschreven, is Cortina (d’Ampezzo in dit geval) ook een leuk plekje voor de rijksten onder ons.
Ik weet dat er op Instagram enkelen te vinden zijn die met exclusieve Ferrari’s in het skigebied rondtoeren en er erg graag gaan skiën owv. dat befaamde uitzicht.

Het is o zo hard genieten.

Plaats een reactie