Sneeuwalarm

Ontvang gratis een sneeuwalarm per e-mail van jouw bestemming in aanloop naar je wintersport vakantie! De meldingen stoppen automatisch na je vakantie.

Hoe wordt kunstsneeuw gemaakt?

Rogier op 17 november 2015· 19 reacties

Het is echt geweldig mijn mailbox loopt over van de vragen sinds we dit jaar de Domme vraag zijn begonnen. Veel vragen zijn verre van dom trouwens. En sommige hebben echt veel uitzoek werk nodig. Waar ik dus hard mee bezig ben. Erg leuk en interessant. Dus blijf alsjeblieft doorkomen met de ‘Domme vragen’ naar rogier@wintersporters.nl. Deze keer twee vragen die goed samen gaan: “Hoe wordt kunstsneeuw gemaakt? En waarom bevriest het water in de sneeuwkanonnen niet?”

Alles maakbaar!
Tegenwoordig willen we dat alles maakbaar is. Ook de sneeuw. Valt de sneeuw niet vanzelf uit de lucht dan maken wij het witte goedje zelf maar. Want in tegenstelling tot wat veel mensen denken zijn sneeuwloze winters niet iets van nu. Deze winters komen al sinds mensenheugenis voor. Het is ook dat seizoensopeningen pas sinds de komst van het sneeuwkanon zo ontzettend vroeg gepland worden. Dus valt het nu extra op wie die kanonnen vaak nodig hebben Deze kanonnen zijn de redding voor skigebieden.

Toeval
Kunstsneeuw is per toeval ontdekt in 1950 in Amerika. In 1970 werd deze kunstsneeuw pas commercieel in skigebieden ingezet. In de jaren tachtig werden sneeuwkanonnen echt booming, in deze periode waren er dan ook veel sneeuwarme winters. Een paar slechte winters maakten keihard duidelijk dat het uitblijven van sneeuw ervoor zorgt dat er veel minder wordt verdiend. Tegenwoordig is het een uitzondering als skigebieden geen sneeuwkanonnen hebben. Zelfs tot de hoogste pistes staan de sneeuwkanonnen klaar. Het kunstmatig besneeuwen van de pistes kost de skigebieden in totaal zo’n 3 miljard euro per seizoen.

Hoe ontstaat kunstsneeuw?
Kunstsneeuw wordt gemaakt door waterdruppels op hoge druk te laten bevriezen, hierdoor ontstaan kristallen. De beste condities om kunstsneeuw te maken is als het kouder is dan -3° Celsius, er weinig wind is, en de luchtvochtigheid relatief laag is. Doordat het zulke kleine deeltjes zijn zal er bij een te hevige wind teveel kunstsneeuw verplaatst worden. Dit maakt het kunstmatig besneeuwen bij storm bijna onmogelijk. Ook is het bij bewolkt weer lastiger om sneeuw te maken. De vochtige lucht koelt dan namelijk de waterdruppels niet genoeg af.

Gecomprimeerde lucht
​Sneeuwkanonnen verstuiven water samen met gecomprimeerde lucht. Deze minuscule druppeltjes moeten bevriezen voordat ze de grond raken. Anders ontstaat daar simpelweg ijs, of nog erger, gewoon water. De buitentemperatuur zorgt er natuurlijk voor dat deze druppeltjes bevriezen, het feit dat deze druppels onder hoge druk naar buiten worden gespoten zorgt ervoor dat deze afkoelen en dus nog sneller bevriezen. Voor het uitzetten van de lucht die mee wordt gespoten is energie nodig, deze energie ontstaat door warmte uit de lucht te onttrekken. Dit is hetzelfde principe als een deodorant fles die koud wordt als je deze gebruikt.

Iets boven 0°
Maar tegenwoordig zien we ook veel meer sneeuwkanonnen die ‘slechts’ een lange buis zijn. Met deze buizen wordt gecomprimeerde lucht en water gespoten. Het is hier niet het kanon zelf die voor de lucht zorgt. Deze kanonnen maken gebruik van één centrale compressor, die voor de gecomprimeerde lucht zorgen. Deze buizen zijn zo’n tweeënhalve meter hoog om ervoor te zorgen dat waterdruppels genoeg tijd hebben om van vorm te veranderen. Deze kanonnen kunnen bij een extreem lage vochtigheidsgraad (onder de 30%) zelfs sneeuw maken bij een temperatuur van boven de 0° (1-2° max) maar dit is natuurlijk nooit de allerbeste sneeuw.

Twee types
Momenteel wordt er op twee verschillende manieren kunstsneeuw gemaakt. Bij het eerste systeem wordt er alleen water door de buizen van de installaties gestuurd. De gecomprimeerde lucht wordt gemaakt door een turbine. Hierdoor wordt het vocht beter met de omgeving gemengd. Dit zijn de grote kanonnen met een ventilator erin. Deze werken alleen als het kouder is dan -2,5°C. Het probleem bij deze kanonnen is dat vaak in het begin van het seizoen het water nog te warm is. Hier hebben de skigebieden ook wat op gevonden. Er wordt koude lucht in de wateropvang gespoten. Dit zijn de bubbels die je vaak in deze reservoirs ziet. Hierdoor koelt het water sneller af, en minstens even belangrijk, ook later in het seizoen wordt het hele reservoir gelijkmatiger van temperatuur.

Water
Een van de grootste problemen voor het maken van kunstsneeuw is het hebben van voldoende water. Het is voor skigebieden dus een lastig vraagstuk hoe er genoeg water bewaard kan worden. Voor veel kleine skigebieden is het vinden van genoeg water het grootste probleem om kunstsneeuw te maken.

Bacteriën en mineralen
Veel mensen denken dat er voor kunstsneeuw gebruik wordt gemaakt van toevoegingen zoals mineralen en bacteriën. Er zijn inderdaad bacteriën die ervoor zorgen dat water makkelijker bevriest. Deze natuurlijke bacteriën komen normaal gesproken niet in de bergen voor. In Frankrijk gebruikt geen enkel skigebied chemische of bacteriële toevoegingen voor de kunstsneeuw. Een paar Oostenrijkse en Zwitserse skigebieden gebruiken wel additieven in het water.

Kunstsneeuw versus echte sneeuw
Elke skiër weet dat kunstsneeuw heel anders skiet dan natuurlijke sneeuw. Kristallen van kunstsneeuw zijn veel kleiner. Terwijl natuursneeuw geweldige sterachtige vormen heeft (met zes armen) daar zijn kunstsneeuwkristallen rond, zonder armen. Hiermee lijken kunstsneeuwkristallen op sneeuwvlokken die door de wind kapot zijn geslagen. Pas na enkele weken met temperatuurschommelingen gaat kunstsneeuw pas op natuurlijke sneeuw lijken. Maar vanaf het begin is kunstsneeuw vier keer compacter dan natuursneeuw. Hierdoor blijft kunstsneeuw ook veel beter geconserveerd dan natuursneeuw. Ook kan kunstsneeuw temperatuurwisselingen veel beter aan. En als laatste slijten kunstsneeuwkristallen ook minder hard door skiërs en pistebully’s. Dit komt omdat deze kristallen geen ‘armen’ hebben en niet stervormig zijn. Deze mooie armen kunnen er dus ook niet afgereden worden.

Weinig sneeuw
Een aantal jaar geleden bleken sneeuwkanonnen de redding, zeker omdat veel droge periodes in de Alpen ook erg koud waren. Maar de laatste jaren zijn vooral het begin en einde van het seizoen erg warm, soms wel meerdere graden boven het gemiddelde. Hierdoor is het steeds moeilijker om skigebieden al vroeg in het seizoen te besneeuwen. Ook is het tijdens de gevreesde föhn extreem warm in de noordalpen en dan kunnen sneeuwkanonnen simpelweg niet aan. Sneeuwkanonnen lijken daardoor helaas lang niet altijd meer de oplossing.

En waarom bevriest het water dan niet in de sneeuwkanonnen?
Het is een lastige opgave natuurlijk om het water goed uit de sneeuwkanonnen te krijgen. Want je wilt dit water zou koud mogelijk hebben en tegelijkertijd moet het niet bevriezen als het in de buizen zit. Gelukkig is de oplossing simpeler dan je zou verwachten en dat je op veel fora leest. Het watersysteem is zo gemaakt dat het water met kracht door de buizen wordt geblazen als de sneeuwkanonnen sneeuw moeten spuiten, en water onder druk bevriest minder snel. Maar als de kanonnen uit gaan stroomt het water terug en blijft het dus niet in de leidingen boven de grond staan. Het gaat weer de grond in, en onder een mooie laag sneeuw in de winter bevriest dat water dat onder druk staat niet zomaar onder de grond. Alleen bij extreem koude temperaturen zou dit een probleem kunnen zijn. Maar deze komen in de Alpen zelden voor.

Rogier
woont in de Franse Alpen. Als er maar een beetje sneeuw ligt, is hij buiten te vinden, om ons daarna bij te praten.

Plaats een reactie

Chonn17 november 2015 · 12:31

Leuk en informatief! Maar er is ook een (duur?) alternatief dat volgens mij ook aandacht verdient, nl. de IDE Snowmaker die juist ook bij temperaturen boven nul graden werkt (Pitztal gebruikt die nu ook voor hun gletserpistes). (zie http://www.ide-snowmaker.com/)

Atomic Redster XTI / Fischer RC4 Worldcup SC / Völkl Racetiger Speedwall GS UVO
Rogieradmin17 november 2015 · 12:38

@Chonn Interessant ga ik eens rustig bekijken!

Click. Click. Peace
SkiBeppie17 november 2015 · 12:39

leuk! nog een weetje : ik las ooit dat de eerste sneeuwkanonnen die in de Alpen gebruikt werden in Saas Grund stonden, in 1983. Ze werden aangeschaft omdat het de winter daar voor pas in maart (!) voor het eerst sneeuwde in dat seizoen…

Once you're over the hill, you might as well ski down.
Rogieradmin17 november 2015 · 12:49

@SkiBeppie Datzelfde jaar gold dat geloof (volgens verhalen van oudere dorpsbewoners) ik ook voor Pelvoux. De laatste dag dat het skigebiedje van Pelvoux met hangen en wurgen op was, was ergens in maart. De dag erna viel er meer dan een meter sneeuw in het dorp… Maar Pelvoux was toen te arm voor sneeuwkanonnen.

Click. Click. Peace
Ivo-17 november 2015 · 13:43

Vaker besproken, maar blijft leuk, de Nederlandse jongen die zijn eigen sneeuwkanon heeft gemaakt :)

Bacchus17 november 2015 · 15:51

@Ivo- Dat is inderdaad wel een fancy sneeuwkanon. Een beetje eenvoudiger is een sneeuwlans: Met wat waterleidingmateriaal (tientjeswerk) en een compressor (+/- €100 als je hem nieuw moet kopen) kun je die al maken. De plannen zijn links en rechts op internet wel te vinden. In Nederland zit alleen het klimaat je erg in de weg: Het koude en droge weer waarbij sneeuwkanonnen goed werken, zeg maar Elfstedentocht-weer, zien we hier (ten minste de laatste jaren) niet zo veel.

Birdheart17 november 2015 · 18:14

leuk artikel,

Sneeuwkanonnen lijken daardoor lang niet altijd meer de oplossing.

Zijn er al alternatieven bedacht of op de markt voor dit probleem?

als mijn gedachten daar zijn, maar ik ben hier, waar ben ik dan?
Essy17 november 2015 · 18:40

@Birdheart De ID snowmaker zoals eerder gezegd

Ezzie
Frank_inc17 november 2015 · 19:26

Het effect van druk op vriespuntverlaging is marginaal (bij ‘normale’ drukken dan). Dus ik hoop dat ze daar niet te veel op rekenen :)

Wie had gedacht dat een beetje glijden zo leuk kon zijn?
Rogieradmin17 november 2015 · 20:43

Daarom staan de sneeuw-lansen ook leeg en loopt alles terug het systeem in.

Click. Click. Peace
Roeladmin17 november 2015 · 22:28

Leuk, dat filmpje gaat inderdaad over Sander Hesen. In de tijd dat wij nog weinig videos maakten heb ik hem bezocht voor een artikel: https://www.wintersport.nl/weblog/bericht/2465/Maak-je-eigen…

Weerman, redacteur, skiër, Limburger
nordisksnoe18 november 2015 · 01:07

Leuk artikel @Rogier . Ik heb me eigenlijk nooi veel vragen gesteld over sneuuwproductie maar toch bleef het erg interresant om te lezen (zoals de meeste artikkelen). Je schreef iets over dat het water in de leidingen alleen bij extreem koude temperaturen zou bevriezen. Ik woon niet zo ver van Voss en Myrkdalen maar ook Norefjell en Hemsedal die oostelijker liggen, zijn er sneeuwkanonnen tot de boomgrens. Heeft dat te maken met het feit dat het boven te koud is. Of omdat het simpelweg niet nodig is. Voorig jaar is Myrkdalen iets langer open gebleven (halfewegen Mei) ivm wedstrijden maar daarna direct dicht gegaan terwijl er nog een aantal meters sneeuw lagen op de hoog gelegen pistes. Waar ligt dan de grens, waneer wordt het te koud om sneeuw te produceren? Ik kan het eventueel ook de mensen van het resort vragen maar ik denk dat zij zeggen… ben je gek dat is niet nodig!

Rogieradmin18 november 2015 · 09:07

@nordisksnoe Kunstsneeuwproductie is heel duur dus gebieden waar men vrij zeker is van sneeuw (op hoogte) zet meestal alleen installaties neer op plekke waar de sneeuwval krap is of op verbindingsstukken die heel belangrijk zijn. Daarom zijn de dal pistes (om de liften te ontlasten) vaak helemaal besneeuwbaar. Dat er daarboven geen kanonnen worden geplaatst is een financieel kwestie. Het moet echt wel heel koud zijn voor een langere periode wil dat een probleem zijn. Bij mij in de buurt herinner ik me een week dat het overdag -15° bleef en 's nachts tegen de -25° aantikte. Ik heb van geen enkel probleem met water voor de kanonnen gehoord. Sterker nog ik heb nog nooit zoveel kunstsneeuw bij elkaar gezien ;-)

En gebieden zoals Ischgl die finacieel sterk zijn besneeuwen van boven naar onder…

Click. Click. Peace
Mart218 november 2015 · 09:10

Top die ‘domme’ vragen, kan ik lekker de ‘Sheldon’ uithangen staks op de wintersport :)

Atomic-18 november 2015 · 20:12

Probleem is wel dat als je benden de -15/-20 sneeuw gaat maken, het gevaarlijk kan zijn als de sneeuwkanon uitvalt. Dan zit er namelijk nog water in de kanon en moet er iemand binnen 10 minuten bij zijn om schade te voorkomen (er zijn op youtube tig filmpjes te vinden van pistenchefs wat dit haarfijn uitleggen, zeer verslavende avondvulling)

Arjen219 november 2015 · 12:54

Interessant stuk weer, @Rogier! Ik las nog een artikel over uit Sauerland. Hierin werd gesteld dat 65km skipisten besneeuwen evenveel energie kost als een vliegtuig voor 200 toeristen dat naar de Zuidzee vliegt. Terwijl op die 65 km pisten 400.000 mensen wintersporten. Ik weet ook niet of de vergelijking wel helemaal klopt. Maar als de besneeuwing van het grootste deel van Sauerland gelijk staat aan één vliegtuig naar de andere kant van de wereld, dat valt het me nogal mee.

http://www.derwesten.de/staedte/nachrichten-aus-winterberg-m…

Frans20 november 2015 · 10:13

Respect voor dit artikel @Rogier!

Met betrekking tot bacteriën heb ik nog een kleine aanvulling: Volgens de plaatselijke sneeuwmeesters kunnen de huidige (moderne) sneeuwkanonnen geen toevoegingen meer ‘verdragen’, omdat anders de sproeikoppen verstopt zouden raken. Zover ik weet is Zwitserland het enigste Alpenland dat het product “Snowmax” nog (sporadisch) gebruikt. Het is gelukkig niet schadelijk voor de natuur en je zou het zelf kunnen eten/drinken, zonder er iets aan over te houden. ;)

Verder houdt men hier in het Sauerland ongeveer de vuistregel aan dat 60 cm natuursneeuw gelijk staat aan 20 cm ‘kunstsneeuw’.

Overigens horen de chefs van de skigebieden hier eigenlijk ongraag de term “kunstsneeuw”, want strikt genomen is het echte sneeuw, maar machinaal geproduceerd. Daarom hebben de sneeuwmeesters het ook altijd over “natuursneeuw” en “machinaal geproduceerde sneeuw”. Voor de gewone wintersporter allemaal wat pietluttig, maar de term “kunstsneeuw” impliceerd helaas nog steeds bij veel mensen chemische toevoegingen, die er uiteraard niet zijn. In Duitsland geloven echter nog veel mensen in dit fabeltje en daarom is er altijd nog wat verzet van de bevolking, die uiteraard nergens op gebasseerd is. @Chonn: Persoonlijk heb ik de indruk dat de IDE Snowmaker op z’n retour is. Ze kunnen actueel i.v.m. de situatie in Israël slechts beperkt tot niet leveren en er bestaat inmiddels een beduidend verbeterd product van TechnoAlpin, dat ontwikkeld werd door KTI Plersch. Dit andere systeem heet “Snowfactory” en spuugt kleine ijsplaatjes uit met een temperatuur van -5°C, zonder enige restvochtigheid. Op het moment dat deze ijsplaatjes op de piste geprepareerd worden krijgt het de substantie van oude sneeuw. Je kan er m.i. erg goed op skiën en voelt zelfs iets prettiger aan dan verse sneeuw uit een sneeuwkanon.

Het systeem van de IDE Snowmaker produceert meer ‘echte’ sneeuw, maar deze ‘kristallen’ zijn slechts -0,6°C koud en hebben het probleem van restvocht. Op die manier smelt deze substantie veel sneller als dat van de Snowfactory.

Rogieradmin20 november 2015 · 14:55

@Arjen2 Interessante cijfers, ik heb nu geen tijd om dit na te zoeken. Maar het Sauerland vergeet dan wel voor het gemak even dat men ook van ver moet komen om te skiën en soms wellicht zelfs het vliegtuig pakt.

Click. Click. Peace
Matthias12328 september 2016 · 10:18

Om een oud topic nog maar eens nieuw leven in te blazen:

ik kwam dit filmpje tegen van de snowfactory, ik dacht dat is misschien wel toepasselijk voor dit topic:

Hier word door Technoalpin eenvoudig uitgelegd hoe de snowfactory precies werkt. Deze komt dus oa in Winterberg te staan.

Born to Ride

Plaats een reactie