BEWintersport is ook beschikbaar op wintersport.be
sluiten

Topwinter voor ons, dodelijke winter voor dieren

Topwinter voor ons, dodelijke winter voor dieren
Rogier op 20 maart 2018 · 24 reacties

Terwijl wij genieten van een geweldige winter met nog steeds extreem veel sneeuw, is het zwaar voor veel dieren in de Alpen. Vooral grote herbivoren hebben het niet makkelijk met de hoeveelheid sneeuw. Bijna een derde van de steenbokkenpopulatie nabij Serre Chevalier redt het deze winter niet. Ik ging een dag op stap met Cyril, een parkwachter van het Parc National des Ecrins om meer te weten te komen over wat de natuur in de winter allemaal te verwerken heeft.

Om een uur of negen vertrekken wij, op de toerski’s, vanuit Cyril zijn huis. Hij zegt dat hij nog nooit heeft meegemaakt dat er half maart zoveel sneeuw in zijn tuin ligt. We hebben nog geen 100 meter gelopen en hij heeft al verschillende vogels gespot en wijst een plantje aan: “Zie je het, al het schors is er af gegeten. Dat is het werk van een sneeuwhaas. Hij heeft duidelijk honger want normaal laten ze deze planten met rust.” Snel maakt Cyril een paar foto’s en een aantekening op zijn tablet.

Sporen van een hongerige haas
Sporen van een hongerige haas

Het eerste doel van de dag is het ophangen van een bewegingscamera in de buurt van een serie rotsbanden die geliefd is bij steenbokken. Dat de rotsbanden geliefd zijn is meteen duidelijk als we aankomen. Een groot en trots mannetje staat rustig in het zonnetje. Hij knabbelt wat een een Jeneverbes. Cyril vertelt:

“Jeneverbessen zijn echt het laatste wat een steenbok zal kiezen. Maar zoals je ziet is alles wat op 'steenbok-hoogte' te vinden al kaalgegeten. Dus ze moeten wel. Dit mannetje, je ziet dat hij geen vet meer boven zijn heupen heeft, heeft waarschijnlijk zo’n 20% van zijn lichaamgewicht verloren deze winter. Nog 5% en hij overleefd de winter niet.”

Uit noodzaak eet deze steenbok aan Jeneverbes-struiken
Uit noodzaak eet deze steenbok aan Jeneverbes-struiken

We blijven op respectabele afstand om de vermoeide steenbok niet te laten vluchten en zo onnodig calorieën te laten verbranden. Cyril hangt de camera op met uitzicht op een boom waar de steenbokken graag hun hoorns aan schuren.

“Een winter met zoveel sneeuw maakt het erg zwaar voor dieren. Vooral zwijnen hebben het zwaar. Waarschijnlijk redt 40% het voorjaar niet. Dit is op zich geen probleem want ze herstellen zich snel. Alleen de jagers vinden dit jammer. Ook steenbokken hebben het zwaar. Bijna al hun voedsel is onder een dik pak sneeuw verdwenen. Zo’n 30% redt het niet. Eigenlijk hebben alleen aaseters en grote sterke jagers zoals de wolf en opportunisten als de vos het relatief makkelijk. Het eten wordt hen op een dienblaadje gepresenteerd.”

Ik vraag of Cyril het moeilijk vindt dat de dieren, die hij dagelijks ziet, overlijden door een tekort aan eten.

“Nee, helemaal niet. Ik ken ze niet persoonlijk. En zelfs dan. Dit is de natuur. De sterkere blijven over en op die manier is het goed voor het voortbestaan van de soort. Ook is de natuur goed geregeld. Na zo’n winter zie je dat steenbokken meer jongen krijgen. Wat ik lastiger vind is de overbegrazing van alpenweides door koeien en schapen. Deze vormen keiharde concurrentie voor de steenbokken en deze maken dat de steenbokken en gemzen soms met een achterstand aan de winter beginnen. Daar baal ik wel van. Net zoals loslopende honden of wintersporters die zich niet aan de (normale) regels houden en de dieren stress bezorgen”

Cyril gaat zo goed als dagelijks de bergen in om te observeren. Hij bekijkt hoe het met de dieren gaat, waar de dieren verblijven en waar de jongen geworpen worden. Hiermee stelt het Parc National des Ecrins bijvoorbeeld no-fly zones voor helikopters en drones op. Plekken waar (reddingen uitgezonderd) niemand mag vliegen om dieren niet te verstoren. Ook zitten ze aan de tafel met gemeentes als deze nieuwe infrastructuur willen aanleggen. Of het nu om wegen, nieuwbouw of nieuwe pistes gaat. Vaak gaat dit in goed overleg. Ook zitten ze om tafel met jagers om vast te stellen hoeveel dieren er gejaagd mogen worden.

Zo vraag ik of skigebieden erg schadelijk zijn voor de natuur: “Natuurlijk zien we dat de hoeveelheid dieren achteruit gaat in de buurt van een skigebied. Maar veel dieren leven sowieso liever op zuidhellingen dan op de koudere noordhellingen, en die koelere hellingen zijn dan weer populairder bij wintersportes. Bij ons is het vooral de korhoen die concurrentie heeft van skigebieden. Maar er zijn ook hellingen op een steenworp afstand van het skigebied waar het stikt van de herten, gemzen en andere dieren.”

Wat moet je eigenlijk doen als je tijdens de wintersport wilde dieren tegenkomt?

“Probeer ze vooral niet voor niets hard te laten vluchten. In de winter is het vooral zaak dat de dieren niet onnodig veel calorieën verbranden. Dus ga zo mogelijk rustig een andere kant op. Jaag ze niet op en blijf op afstand. Close-up foto’s maken doe je met een tele-objectief en niet met een telefoon… “

Foto's maak je op gepaste afstand
Foto's maak je op gepaste afstand

We laten de oude steenbok met rust op zijn rots en klimmen verder. Niet veel verder zien we een jonger mannetje. Deze is echt mager. Je zit duidelijk de ingevallen heupen. We kunnen z’n ribben zowat tellen. Ook als hij aan een plantje staat te knabbelen glijdt hij twee keer een beetje weg. Volgens Cyril heeft deze het heel erg moeilijk. Het is te hopen dat er snel meer sneeuw smelt zodat het gras kan gaan groeien.

Cyril vertelt wat zijn werk nog meer inhoudt:

“Wij houden jagers en vissers in de gaten of deze zich aan de afspraken houden. Ik ben een Policier d’environment en mag dus ook boetes uitschrijven. Dat kan zijn voor vissers die te kleine of teveel forellen meepakken, of aan stropers. Ook controleer ik genepy-plukkers, want je mag hier maar 100 netjes geknipte takjes per persoon meepakken. Natuurlijk tellen we niet alleen de grote en beroemde dieren maar we kijken ook hoe het met planten gaat, met reptielen, vogels en alles wat leeft. Dit om zoveel mogelijk informatie te verzamelen en te proberen om al deze natuur zo goed mogelijk te beschermen. Al deze informatie verwerken we in kaarten om precies bij te houden waar wat leeft en hoe alle populaties het doen.“

Een uitgemergelde steenbok
Een uitgemergelde steenbok

Als we door een bos heen skiën komen we sporen tegen van korhoenders, hazen, vossen, gemzen en steenbokken. Boven ons vliegen vogels die af en toe een vlinder opjagen. Het is indrukwekkend hoe goed Cyril alles observeert en ziet. Met zijn aanwijzingen kijk ik op een hele andere manier naar de bergen. Een gebroken takje hier, een paar uitwerpselen daar. Er zijn zoveel sporen, er is zoveel leven. Maar je hebt wel een getraind oog nodig; Cyril ziet bijvoorbeeld een steenbok, midden in een rotswand, die ik zelfs nauwelijks zie met hulp van een verrekijker.

We lopen door, naar een bergtop zo’n 1000 meter boven ons. Cyril wil weten hoe het met de sneeuwhoen gaat. Helaas vinden we alleen de uitwerpselen. Deze vogels zijn echte meesters in camouflage en ze laten zich niet al te makkelijk zien. Ook niet voor Cyril. Opjagen wil hij niet want het leven in de bergen is voor hen zwaar genoeg.

De lammergier stijgt snel dankzij de warme lucht
De lammergier stijgt snel dankzij de warme lucht

We skiën weer naar beneden, maar niet voordat Cyril een stuk niet opgeruimd ijzerdraad in z’n rugzak stopt om thuis weg te gooien. Opeens scheert er een lammergier over onze hoofden heen. Het is duidelijk dat het voorjaar wordt want op de warme lucht cirkelt de vogel snel omhoog. Zonder ook maar een keer met z’n vleugels te slaan… Laten we hopen dat het voorjaar ook op tijd komt voor de steenbokken.

Op de hoogte blijven van de laatste artikelen? Meld je aan voor onze wekelijkse nieuwsbrief!


Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.

Reacties

  • Marijnt 20 maart 2018 · 12:19
    Mooi artikel @Rogier altijd interessant om ook de andere kant van de bergen te belichten.
  • Quick 20 maart 2018 · 12:55
    Inderdaad, leuk om eens wat anders te lezen. Als je ziet wat er in Nederland zich momenteel aan commotie afspeelt rondom de Oostvaardersplassen... kun je beter in de Alpen wonen 😉
    Mr. Slow
  • iorusroos 20 maart 2018 · 13:02
    Gaaf. Ben uberhaupt altijd blij als ik wildlife zie tijdens vakanties maar op wintersport des te meer. Aan de achterkant van Flaine kun je ook nog best wat steenbokken zien maar je moet er wel naar zoeken. Ooit een vos in de sneeuw zien duiken om wat te vangen, zo vaak gezien op TV maar zo speciaal om in het echt te zien.
    Goed te lezen ook hoe nuchter ze ermee omgaan. 40% overleeft het niet, dat is nou eenmaal zo. Dan komen er later wel weer meer bij.
    Eerst skier, toen snowboarder en nu weer skier
  • Slim 20 maart 2018 · 13:06
    Inderdaad, een interessant artikel om te lezen, en weer eens wat anders. Mooie foto’s ook. Komt je nieuwe tele lens goed van pas!

    Graven Korhoenen zich onder de sneeuw in om te rusten? Hier in Amerika Grouse namelijk wel. Met als gevold dat je je het leplazerus schrikt als je er te dicht langs komt en het lijkt en klinkt alsof naast je voeten de sneeuw “ontploft”. 😉
  • Rogier admin 20 maart 2018 · 13:12
    @Slim Yep en daarom ook zo graag in poederige noordhellingen. Die hellingen die juist zo lekker skiën 😉 Gelukkig zijn er ook veel beschermde zones waar we niet mogen skiën om deze mooie (en beetje rare) vogels te beschermen.
    Click. Click. Peace
  • ErikM 20 maart 2018 · 14:13
    Leuk artikel en prachtige foto's! Bijvoeren van de dieren is niet aan de orde?
  • Rogier admin 20 maart 2018 · 14:16
    @ErikM Nee! Duidelijk niet. Toen ik dit vroeg was het antwoord dat het de natuur is en dat dat niet verstoord moet worden. Wat hierbij zeker meespeelt is dat een dood dier hier binnen 24 uur niets meer is dan witte botten en die worden zelfs opgegeten door de lammergier... Dood doet leven...
    Click. Click. Peace
  • Snowy1970 20 maart 2018 · 14:16
    Mooi leesvoer weer Rogier!
    Toen wij afgelopen zaterdag bezig waren met de afdaling vanuit La Rosière naar Bourg St. Maurice stak er op zo'n 1000 meter hoogte ineens een hert-achtige over in het donker. Gelukkig kwam hij er zonder kleer... ehhh... vachtscheuren vanaf. Het viel me toen al op dat hij al zo dicht bij de stad is. Past wel in het plaatje van jouw verhaal.
  • Elly3 20 maart 2018 · 15:02
    Mooi verhaal weer Rogier en schitterende foto's. Wij kwamen van de week ook een paar dagen achter elkaar een Korhoen tegen aan de rand van de piste. De sporen van herten en vosjes lopen hier soms door de tuin.
    Dienten Die Alte schule
  • Para 20 maart 2018 · 17:07
    Mooi verhaal ja! Echt te gek, soms ben ik zo druk bezig met boarden dat je de natuur bijna zou vergeten.. Lijkt me heel cool om ook eens met een boswachter mee te gaan in 'thuisgebied' Champery.
    Setting forth in the universe
  • ruudsan 20 maart 2018 · 19:12
    Mooi verhaal Rogier zagen zelf vorige week enkele reeën onder de gondels van Solden ,om wat te eten te zoeken op een kale plek.
  • ViolaB 21 maart 2018 · 10:15
    Heel interessant! Fijn dat jullie ook deze kant laten zien.
  • ivarros 21 maart 2018 · 10:43
    Mooi stukje om te lezen! Het laat mij ook een beetje nadenken over de drang naar lange winters met bergen sneeuw en liefst poederskien tot begin mei... Maar dat moet dus pittig zijn voor de dieren.
  • MiTi 21 maart 2018 · 19:41
    Wat een goed stuk! Erg goed om te beseffen dat zo’n winter ook een keerzijde voor de dierenheeft. 😔 Wist trouwens niet dat de Lammergier ook in de Alpen zitten! Dacht alleen in de Spaanse Pyreneen, zijn daar een keer speciaal voor deze gieren heen gereden. Wat een magnifieke indrukwekkende beesten zijn dat! 😍
    Winter is coming
  • Rogier admin 21 maart 2018 · 19:57
    @MiTi samen met de aigle royal de heersers van het luchtruim hier! 😃
    Click. Click. Peace
  • dan58 21 maart 2018 · 19:58
    Prachtig artikel, hier wordt inderdaad veel te weinig bij stilgestaan (dierenleed)

    Wat ik niet snap is dat overal reclame wordt gemaakt om onze vogels bij te voeren in de winter , wat ik ook steeds doe, met als gevolg dat mijn tuin meestal vol gevederde vrienden zit, vraag ; waarom mogen dieren dan in de bergen niet worden bijgevoederd?
  • Matthias123 21 maart 2018 · 20:56
    Prachtig artikel, hier wordt inderdaad veel te weinig bij stilgestaan (dierenleed)

    Wat ik niet snap is dat overal reclame wordt gemaakt om onze vogels bij te voeren in de winter , wat ik ook steeds doe, met als gevolg dat mijn tuin meestal vol gevederde vrienden zit, vraag ; waarom mogen dieren dan in de bergen niet worden bijgevoederd?dan58 op 21 mrt 2018 19:58


    Iedere vorm van helpen zorgt voor verzwakking van de populatie en/of overpopulatie. Doordat zwakke dieren op moeilijkere momenten niet meer doodgaan wordt de hele populatie genetisch zwakker, totdat de natuur uiteindelijk alsnog het heft in handen neemt. Op dat moment is het leed echter veel groter doordat er dan een zwaar virus binnen een populatie komt.

    In Nederland zie je dit vaak bij de konijnen, ook bij zeehonden komt het regelmatig voor. Doordat in Nederland, zeker laatste jaren, zieke zeehonden massaal zijn opgelapt is er op dit moment al een behoorlijke overpopulatie. Ik durf te zeggen dat er binnen nu en 5 jaar weer een zwaar virus uitbreekt onder de zeehonden waardoor 70% of meer zal bezwijken, met dank aan degenen die denken dat ze er goed mee aan doen om ze op te lappen. Het is puur dat ze een hoge aaibaarheidsfactor hebben.

    Ook het bijvoeren van vogels in je tuin is dus gewoon niet goed.
    *bericht bewerkt door Matthias123 op 21 mrt 2018 20:57 (3% bewerkt)
    Born to Ride
  • MiTi 21 maart 2018 · 21:19
    @MiTi samen met de aigle royal de heersers van het luchtruim hier! 😃Rogier op 21 mrt 2018 19:57
    Vale gieren hebben we al vaak in de Alpen gezien, Lammergieren nog nooit helaas. Hun nesten zijn trouwens erg herkenbaar door de witte strepen die van de rotswanden naar beneden druipen. Dat is van het calcium uit de botten. Erg nuttige gieren die het helaas heel moeilijk hebben, ook door de regels vanuit Europa dat kadavers van vee moeten worden opgeruimd.
    Winter is coming
  • evert 22 maart 2018 · 12:41
    Verleden week ook reetjes tegengekomen op de piste in ischgl die me wat een versufte indruk gaven , alsook steenbokken gezien vanuit flexenbahn in skt Anton , die rustig aan de rotsen aan het lekken waren .
  • Rogier admin 22 maart 2018 · 13:41
    @evert Afhankelijk van de rotsen eten ze dan de Lichen (mos) of likken ze zout en mineralen op.
    Click. Click. Peace
  • evert 23 maart 2018 · 17:34
    In het lechtal hebben ze overigens wel voederplaatsen in de winter ...
  • Matthias123 23 maart 2018 · 17:45
    Vandaag nog 2 gemzen lekker in de zon zien liggen op een paar honderd meter afstand. Het wisselt wel sterk per gebied of je ze veel ziet. In het grand massief bijvoorbeeld zie ik er iedere keer als ik er ben meestal wel enkele tientallen, vooral op de hellingen tussen flaine en les carroz.
    Born to Ride
  • Matthias123 23 maart 2018 · 17:45
    Vandaag nog 2 gemzen lekker in de zon zien liggen op een paar honderd meter afstand. Het wisselt wel sterk per gebied of je ze veel ziet. In het grand massief bijvoorbeeld zie ik er iedere keer als ik er ben meestal wel enkele tientallen, vooral op de hellingen tussen flaine en les carroz.
    Born to Ride
  • Rogier admin 19 april 2018 · 14:27
    Vandaag een aantal erg magere steenbokken gezien, maar, gelukkig, op het gras wat onder de sneeuw vandaan komt, ze kunnen weer langzaamaan grazen. Dus de lange en zware winter loopt nu echt ten einde voor ze. Gelukkig maar.
    Click. Click. Peace

Plaats een reactie

Om te posten op dit forum heb je een account nodig. Login of maak een account aan.